sluchologia.pl

Jak wygląda badanie na dysleksję? Przewodnik krok po kroku

Szymon Dudek.

9 listopada 2025

Jak wygląda badanie na dysleksję? Przewodnik krok po kroku

Spis treści

Klauzula informacyjna Treści publikowane na sluchologia.pl mają charakter wyłącznie edukacyjny i nie stanowią indywidualnej porady medycznej, farmaceutycznej ani diagnostycznej. Nie zastępują konsultacji ze specjalistą. Przed podjęciem jakichkolwiek decyzji zdrowotnych skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą. Autor nie ponosi odpowiedzialności za szkody wynikłe z zastosowania informacji przedstawionych na blogu.
Twoje dziecko ma trudności w nauce czytania i pisania, a Ty zastanawiasz się, co dalej? Ten artykuł to kompleksowy przewodnik po procesie diagnozy dysleksji, który rozwieje Twoje wątpliwości i wskaże drogę do skutecznego wsparcia. Dowiedz się, jak wygląda badanie, gdzie szukać pomocy i jakie korzyści płyną z postawienia diagnozy.

Jak wygląda badanie na dysleksję? Przewodnik po diagnozie

  • Diagnoza dysleksji to wieloetapowy proces realizowany przez zespół specjalistów (psycholog, pedagog, logopeda).
  • Badanie można przeprowadzić w publicznych Poradniach Psychologiczno-Pedagogicznych (bezpłatnie) lub w placówkach prywatnych.
  • Pełną diagnozę stawia się zazwyczaj od III klasy szkoły podstawowej; wcześniej mówi się o "ryzyku dysleksji".
  • Proces obejmuje wywiad, analizę dokumentacji, badanie psychologiczne (poziom intelektualny, funkcje poznawcze) i pedagogiczne (umiejętności szkolne, percepcja).
  • Wynikiem jest pisemna "opinia o specyficznych trudnościach w uczeniu się", która jest ważna bezterminowo.
  • Diagnozę dysleksji można przeprowadzić również u osób dorosłych, a proces jest podobny.

Dziecko czytające z trudnością

Twoje dziecko ma kłopoty z czytaniem i pisaniem? Zrozumienie procesu diagnozy to pierwszy krok do skutecznej pomocy

Jako rodzic, obserwując trudności swojego dziecka w szkole, często czujemy bezsilność i niepokój. Zastanawiamy się, czy to tylko chwilowe problemy, czy może sygnał czegoś poważniejszego. Jeśli Twoje dziecko zmaga się z czytaniem, pisaniem, ortografią, a tradycyjne metody nauczania nie przynoszą efektów, to naturalne, że szukasz odpowiedzi. Zrozumienie procesu diagnozy dysleksji jest w tym momencie niezwykle ważne. To nie tylko pozwoli Ci podjąć świadome decyzje, ale także otworzy drogę do profesjonalnego wsparcia, które może odmienić edukacyjną ścieżkę Twojego dziecka. Pamiętaj, że wczesna i trafna diagnoza to klucz do skutecznej pomocy.

Czym jest dysleksja, a czym nie jest? Obalamy mity o "lenistwie" i "braku zdolności"

Zacznijmy od podstaw: dysleksja rozwojowa to specyficzne trudności w uczeniu się czytania i pisania. To bardzo ważne, aby podkreślić, że nie jest to choroba, a także nie ma nic wspólnego z lenistwem, niską inteligencją czy brakiem starań ze strony dziecka. Wręcz przeciwnie, osoby z dysleksją często wkładają znacznie więcej wysiłku w naukę niż ich rówieśnicy, a mimo to napotykają na bariery. Dysleksja ma podłoże neurobiologiczne, co oznacza, że mózg osoby dyslektycznej przetwarza informacje językowe w nieco inny sposób. To zaburzenie dotyka około 10-15% populacji, a co najważniejsze, występuje u osób o prawidłowym, a nawet ponadprzeciętnym poziomie inteligencji. Obalenie mitów jest kluczowe, by dziecko nie czuło się gorsze, a rodzice wiedzieli, że to nie ich wina ani wina dziecka.

Kiedy warto zacząć się niepokoić? Sygnały "ryzyka dysleksji" już w przedszkolu i klasach I-III

Wczesne rozpoznanie sygnałów "ryzyka dysleksji" jest kluczowe dla szybkiej interwencji. Chociaż pełną diagnozę dysleksji stawia się zazwyczaj dopiero po ukończeniu III klasy szkoły podstawowej, to już w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym możemy zaobserwować pewne symptomy. Na co warto zwrócić uwagę?

  • W przedszkolu:
    • Trudności z zapamiętywaniem wierszyków, piosenek, nazw liter.
    • Kłopoty z rozróżnianiem podobnych głosek (np. "p" i "b", "s" i "z").
    • Mylenie kierunków (prawo/lewo), trudności z koordynacją ruchową (np. jazda na rowerze, łapanie piłki).
    • Opóźniony rozwój mowy, trudności z budowaniem zdań.
    • Problemy z odwzorowywaniem prostych kształtów, rysowaniem.
  • W klasach I-III:
    • Wolne, niepłynne czytanie, zgadywanie wyrazów.
    • Pomijanie lub przestawianie liter i sylab podczas czytania.
    • Trudności ze zrozumieniem przeczytanego tekstu, mimo poprawnego odczytania.
    • Błędy ortograficzne, mimo znajomości zasad.
    • Pismo nieczytelne, zniekształcone litery (dysgrafia).
    • Trudności z przepisywaniem z tablicy, wolne tempo pracy.
    • Problemy z zapamiętywaniem tabliczki mnożenia, dat, nazwisk.

Jeśli zauważasz u swojego dziecka kilka z tych sygnałów, warto skonsultować się ze specjalistą. Pamiętaj, że wczesna interwencja i praca nad rozwojem funkcji poznawczych może znacząco zmniejszyć skalę trudności w przyszłości.

Gdzie szukać pomocy? Przewodnik po placówkach diagnozujących dysleksję w Polsce

Kiedy już zdecydujemy się na diagnozę, pojawia się pytanie: gdzie się udać? W Polsce mamy dwie główne ścieżki, którymi możemy podążyć, szukając profesjonalnej pomocy. Obie mają swoje zalety i specyfikę, a wybór zależy od naszych preferencji i możliwości.

Publiczna Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna (PPP) bezpłatna diagnoza krok po kroku

Najczęściej wybieraną opcją jest skorzystanie z usług publicznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej (PPP). Diagnoza w PPP jest całkowicie bezpłatna, co dla wielu rodziców jest kluczowym czynnikiem. Poradnie są placówkami rejonowymi, co oznacza, że musimy zgłosić się do tej, która obsługuje obszar, w którym mieszkamy lub do której należy szkoła dziecka. Proces zgłaszania się zazwyczaj rozpoczyna się od złożenia wniosku o przeprowadzenie diagnozy. Często wymagane jest również dostarczenie opinii od nauczycieli ze szkoły, zeszytów dziecka oraz innych dokumentów, które mogą pomóc specjalistom w ocenie sytuacji. Niestety, w publicznych placówkach czas oczekiwania na badanie może być dość długi, często wynosi od kilku tygodni do nawet kilku miesięcy. Warto jednak uzbroić się w cierpliwość, ponieważ specjaliści z PPP mają duże doświadczenie w diagnozowaniu trudności szkolnych.

Prywatny gabinet specjalistyczny kiedy warto rozważyć tę opcję i na co zwrócić uwagę?

Alternatywą dla publicznych PPP są prywatne gabinety i ośrodki specjalistyczne. Główną zaletą tej opcji jest zazwyczaj znacznie krótszy czas oczekiwania na badanie, co w przypadku pilnej potrzeby diagnozy może być decydujące. Oczywiście, diagnoza w placówce prywatnej jest płatna. Ważne jest, aby upewnić się, że wybrana placówka prywatna posiada odpowiednie uprawnienia do wydawania opinii psychologiczno-pedagogicznych, które będą honorowane przez szkoły i placówki oświatowe. Nie każda prywatna poradnia ma takie uprawnienia, dlatego zawsze warto to sprawdzić przed podjęciem decyzji. Szukając prywatnego specjalisty, zwróć uwagę na jego kwalifikacje, doświadczenie w diagnozowaniu dysleksji oraz opinie innych rodziców. Dobrze jest wybrać placówkę, która oferuje kompleksową diagnozę przeprowadzaną przez zespół psychologa, pedagoga i logopedy, tak jak ma to miejsce w PPP.

Psycholog z dzieckiem podczas badania

Jak wygląda badanie na dysleksję? Twoja mapa podróży przez proces diagnostyczny

Diagnoza dysleksji to nie jednorazowa wizyta, ale wieloetapowy proces, który wymaga zaangażowania zarówno dziecka, jak i rodziców. Jest to podróż, podczas której specjaliści psycholog, pedagog, a często także logopeda wspólnie starają się zrozumieć naturę trudności, z jakimi zmaga się dziecko. Przyjrzyjmy się bliżej poszczególnym krokom.

Krok 1: Pierwsza rozmowa o co zapyta specjalista podczas wywiadu z rodzicem?

Pierwsze spotkanie w poradni to zazwyczaj szczegółowy wywiad z rodzicami lub opiekunami prawnymi dziecka. Dla mnie, jako specjalisty, jest to kluczowy moment, aby zebrać jak najwięcej informacji o historii rozwoju dziecka. Z pewnością zostaniesz zapytany o:

  • Przebieg ciąży i porodu: Czy były jakieś komplikacje?
  • Wczesny rozwój dziecka: Kiedy zaczęło siadać, chodzić, mówić? Czy były jakieś opóźnienia?
  • Historia chorób: Czy dziecko chorowało na coś poważnego, miało urazy głowy?
  • Rozwój mowy: Czy występowały wady wymowy, problemy z artykulacją?
  • Przebieg edukacji: Jakie były początki w przedszkolu, szkole? Czy od początku pojawiały się trudności w nauce?
  • Obserwowane trudności: Jakie konkretnie problemy z czytaniem, pisaniem, ortografią zauważasz w domu i jakie sygnały otrzymujesz ze szkoły?
  • Funkcjonowanie społeczne i emocjonalne: Jak dziecko radzi sobie w relacjach z rówieśnikami, czy ma problemy z koncentracją, czy jest lękliwe?
  • Historia rodzinna: Czy w rodzinie występowały podobne trudności w nauce?

Dodatkowo, specjaliści poproszą o dostarczenie dokumentacji: opinii od nauczycieli (polonisty, matematyka, wychowawcy), zeszytów szkolnych dziecka (zwłaszcza z języka polskiego), sprawdzianów, dyktand. Analiza tych materiałów pozwala na wstępne zorientowanie się w skali problemu.

Krok 2: Badanie psychologiczne dlaczego ocena inteligencji i pamięci jest tak ważna?

Badanie psychologiczne jest jednym z filarów diagnozy dysleksji. Jego głównym celem jest ocena ogólnego poziomu rozwoju intelektualnego dziecka. Dlaczego to takie ważne? Ponieważ dysleksja występuje u osób o prawidłowej lub wysokiej inteligencji. Jeśli trudności w nauce wynikają z obniżonego poziomu intelektualnego, wówczas nie mówimy o dysleksji, lecz o innych specyficznych potrzebach edukacyjnych. Psycholog ocenia również szereg funkcji poznawczych, które są kluczowe dla procesu uczenia się. Bada się między innymi:

  • Pamięć: Zarówno pamięć słuchową (np. zapamiętywanie sekwencji dźwięków, zdań), wzrokową (zapamiętywanie obrazów, symboli), jak i operacyjną (zdolność do przetwarzania i przechowywania informacji w krótkim czasie).
  • Koncentrację uwagi: Zdolność do skupienia się na zadaniu i ignorowania bodźców rozpraszających.
  • Myślenie: Logiczne, abstrakcyjne, zdolność do rozwiązywania problemów.
  • Szybkość przetwarzania informacji: Jak szybko dziecko jest w stanie odbierać i przetwarzać bodźce.

Wyniki tych badań pozwalają na wykluczenie innych przyczyn trudności i potwierdzenie, że problemy z czytaniem i pisaniem mają charakter specyficzny, a nie wynikają z ogólnych deficytów intelektualnych.

Krok 3: Badanie pedagogiczne pod lupą jakie dokładnie zadania czekają na dziecko?

Badanie pedagogiczne to serce diagnozy dysleksji, ponieważ skupia się bezpośrednio na umiejętnościach szkolnych. Pedagog ocenia, jak dziecko radzi sobie z czytaniem i pisaniem, analizując różne aspekty tych procesów. Oto, co jest sprawdzane:

  • Czytanie:
    • Technika czytania: Czy dziecko czyta literami, sylabami, czy całościowo? Czy popełnia błędy (np. przestawia, pomija, dodaje litery)?
    • Tempo czytania: Jak szybko dziecko czyta w porównaniu do norm wiekowych?
    • Rozumienie czytanego tekstu: Czy dziecko potrafi odpowiedzieć na pytania dotyczące treści, streścić tekst?
  • Pisanie:
    • Poziom graficzny pisma (dysgrafia): Czy pismo jest czytelne, czytelne, estetyczne? Czy litery są równe, czytelne, czy utrzymuje się linia?
    • Poprawność ortograficzna (dysortografia): Czy dziecko popełnia błędy ortograficzne, mimo znajomości zasad? Jakie typy błędów dominują?
    • Pisanie ze słuchu: Jak dziecko radzi sobie z zapisywaniem usłyszanych wyrazów i zdań.
    • Przepisywanie tekstu: Czy potrafi dokładnie przepisać tekst, czy popełnia błędy w tym procesie.

Podczas badania dziecko wykonuje różnorodne zadania, takie jak głośne czytanie fragmentów tekstu o różnym stopniu trudności, pisanie dyktand, przepisywanie zdań, a także zadania sprawdzające spostrzegawczość wzrokową i słuchową na materiale literowym.

Krok 4: Testy czytania, pisania i ortografii jak specjaliści mierzą skalę trudności?

Aby obiektywnie zmierzyć skalę trudności i porównać wyniki dziecka z normami dla jego wieku, specjaliści posługują się standaryzowanymi testami. To nie są przypadkowe zadania, ale starannie opracowane narzędzia, które pozwalają na precyzyjną ocenę. Przykłady takich testów to:

  • Testy szybkości i poprawności czytania: Mierzą, ile słów na minutę dziecko jest w stanie przeczytać i ile błędów popełnia.
  • Dyktanda diagnostyczne: Specjalnie skomponowane teksty, które pozwalają wyłapać typowe błędy ortograficzne charakterystyczne dla dysleksji.
  • Testy na spostrzegawczość ortograficzną: Sprawdzają zdolność do zauważania i korygowania błędów w tekście.
  • Testy analizy i syntezy wzrokowej/słuchowej: Oceniają umiejętność składania i rozkładania elementów (np. liter w wyrazie, wyrazów w zdaniu).

Dzięki tym narzędziom specjaliści są w stanie nie tylko stwierdzić obecność trudności, ale także określić ich nasilenie i specyfikę, co jest podstawą do opracowania indywidualnego planu pomocy.

Krok 5: Spotkanie podsumowujące jak zrozumieć wyniki i co one oznaczają w praktyce?

Ostatnim etapem procesu diagnostycznego jest spotkanie podsumowujące z rodzicami. To niezwykle ważny moment, podczas którego specjaliści przedstawiają wyniki wszystkich badań. Wyjaśniają, czy diagnoza dysleksji (lub ryzyka dysleksji) została postawiona, czy też trudności mają inne podłoże. Moim zdaniem, kluczowe jest, aby rodzice nie wahali się zadawać pytań i upewnili się, że w pełni rozumieją przedstawione informacje. Na tym spotkaniu otrzymacie również pisemną "opinię o specyficznych trudnościach w uczeniu się". Ten dokument jest oficjalnym potwierdzeniem diagnozy. Co więcej, specjaliści przedstawią wstępne zalecenia dotyczące dalszej pracy z dzieckiem zarówno w domu, jak i w szkole. To początek drogi do skutecznego wsparcia, które będzie dostosowane do indywidualnych potrzeb Twojego dziecka.

To nie tylko litery! Jakie ukryte umiejętności są sprawdzane podczas diagnozy?

Diagnoza dysleksji to znacznie więcej niż tylko ocena umiejętności czytania i pisania. Aby w pełni zrozumieć złożoność problemu, specjaliści analizują szereg innych funkcji poznawczych i rozwojowych. Często to właśnie w tych "ukrytych" obszarach leżą pierwotne przyczyny trudności, które manifestują się w nauce liter i słów. Przyjrzyjmy się, co jeszcze jest pod lupą diagnostów.

Percepcja wzrokowa i słuchowa: czy dziecko dobrze widzi i słyszy to, co czyta?

Ocena percepcji wzrokowej i słuchowej jest absolutnie kluczowa. To właśnie te zmysły są fundamentem, na którym buduje się umiejętność czytania i pisania. Specjaliści sprawdzają, czy dziecko potrafi:

  • W zakresie percepcji wzrokowej:
    • Rozróżniać kształty, figury, litery, cyfry.
    • Analizować i syntetyzować wzrokowo (np. składać obrazki z części, rozpoznawać figury ukryte w tle).
    • Zapamiętywać sekwencje wzrokowe (np. kolejność liter w wyrazie).
  • W zakresie percepcji słuchowej:
    • Rozróżniać dźwięki mowy (głoski, sylaby).
    • Analizować i syntetyzować słuchowo (np. dzielić wyraz na sylaby, składać wyraz z głosek).
    • Zapamiętywać sekwencje słuchowe (np. usłyszane zdania, instrukcje).

Trudności w tych obszarach mogą prowadzić do mylenia podobnych liter (np. "b" i "d"), problemów z rozróżnianiem głosek (np. "sz" i "s"), co bezpośrednio przekłada się na błędy w czytaniu i pisaniu. W razie potrzeby diagnosta może zalecić dodatkowe konsultacje, np. u okulisty, laryngologa czy audiologa (w tym badania przetwarzania słuchowego, czyli tzw. APD/CAPD), aby wykluczyć fizyczne wady wzroku czy słuchu.

Koordynacja ruchowa i lateralizacja: dlaczego sprawność rąk i dominacja stron ciała ma znaczenie?

Może się wydawać, że sprawność fizyczna nie ma nic wspólnego z czytaniem, ale to błąd. Ocena koordynacji ruchowej (motoryki małej i dużej) oraz lateralizacji (dominacji stronnej ciała czy dziecko jest prawo- czy leworęczne, prawo- czy lewonożne, prawo- czy lewookie) jest ważnym elementem diagnozy. Problemy w tych obszarach mogą wpływać na:

  • Motoryka mała: Trudności z precyzyjnymi ruchami rąk i palców mogą prowadzić do dysgrafii nieestetycznego, nieczytelnego pisma, trudności z rysowaniem, wycinaniem.
  • Motoryka duża: Problemy z równowagą, koordynacją całego ciała mogą wpływać na ogólną sprawność, a także na orientację przestrzenną.
  • Lateralizacja: Niezakończony proces lateralizacji (np. oburęczność) lub lateralizacja skrzyżowana (np. praworęczne i lewookie) mogą utrudniać orientację w przestrzeni kartki, śledzenie tekstu, a także prowadzić do mylenia liter o podobnym kształcie, ale innym położeniu w przestrzeni (np. "p", "b", "d", "g").

Te aspekty, choć pozornie odległe od nauki czytania i pisania, są ze sobą ściśle powiązane i ich ocena dostarcza cennych informacji o ogólnym rozwoju dziecka.

Funkcje językowe: badanie słuchu fonemowego, czyli zdolności do rozróżniania głosek

Wśród funkcji językowych, słuch fonemowy (fonologiczny) zasługuje na szczególną uwagę. Jest to zdolność do precyzyjnego rozróżniania, analizowania i syntetyzowania głosek, czyli najmniejszych elementów mowy. To fundament, na którym opiera się nauka czytania i pisania. Jeśli dziecko ma trudności ze słuchem fonemowym, może:

  • Mylić podobnie brzmiące głoski (np. "k" i "g", "s" i "sz").
  • Nie słyszeć wszystkich głosek w wyrazie (np. pisać "kwa" zamiast "krowa").
  • Mieć problem z podziałem wyrazu na głoski i złożeniem go z powrotem.
  • Trudności z nauką ortografii, ponieważ nie słyszy różnic między głoskami, które mają różne zapisy (np. "rz" i "ż", "ó" i "u").

Badanie słuchu fonemowego jest kluczowe, ponieważ pozwala zrozumieć, dlaczego dziecko ma problemy z opanowaniem zasad fonetyki i ortografii, a także z płynnym czytaniem.

Diagnoza dysleksji u dorosłych: nigdy nie jest za późno na zrozumienie siebie

Wiele osób żyje z dysleksją przez całe życie, nie zdając sobie sprawy z jej istnienia. Często dopiero w dorosłym życiu, po latach zmagań z trudnościami w nauce, pracy czy codziennym funkcjonowaniu, odkrywają prawdziwą przyczynę swoich problemów. Diagnoza dysleksji u dorosłych to proces, który może przynieść ogromną ulgę i pozwolić na lepsze zrozumienie siebie oraz swoich predyspozycji.

Jakie są różnice w badaniu osoby dorosłej w porównaniu do dziecka?

Proces diagnostyczny u dorosłych i dzieci jest w gruncie rzeczy podobny w swojej strukturze, ale różni się kontekstem i akcentami. Podstawowe etapy wywiad, badanie psychologiczne i pedagogiczne pozostają te same. Jednakże:

  • Wywiad: U dorosłych wywiad jest znacznie bardziej rozbudowany o historię edukacyjną (jak radzili sobie w szkole, na studiach), historię zawodową (jak trudności wpływały na karierę), a także o strategie radzenia sobie, które wypracowali przez lata. Pytania dotyczą również obecnego funkcjonowania w życiu codziennym.
  • Narzędzia diagnostyczne: Choć testy oceniające funkcje poznawcze i umiejętności czytania/pisania są podobne, są one dostosowane do wieku i poziomu wykształcenia osoby dorosłej.
  • Kontekst: U dzieci diagnoza koncentruje się na wsparciu edukacyjnym. U dorosłych celem jest często zrozumienie własnych trudności, uzyskanie potwierdzenia, a także ewentualne dostosowania w miejscu pracy czy na studiach (jeśli są kontynuowane).

Diagnoza u dorosłych często prowadzi do głębszej refleksji nad własnym życiem, pozwala na pogodzenie się z przeszłymi trudnościami i otwiera drogę do wykorzystania swoich mocnych stron, które często pozostawały w cieniu problemów z czytaniem i pisaniem.

Gdzie dorosły może szukać profesjonalnej diagnozy i wsparcia?

Osoby dorosłe poszukujące diagnozy dysleksji mogą zwrócić się do:

  • Prywatnych gabinetów psychologiczno-pedagogicznych: To najczęściej wybierana opcja ze względu na dostępność specjalistów i krótszy czas oczekiwania. Ważne jest, aby upewnić się, że placówka ma doświadczenie w diagnozowaniu dorosłych.
  • Niektórych Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych: Chociaż PPP koncentrują się głównie na dzieciach i młodzieży, niektóre z nich oferują również diagnozę dla dorosłych. Warto dopytać w swojej rejonowej poradni.
  • Ośrodków akademickich: Na niektórych uczelniach, zwłaszcza tych z wydziałami psychologii czy pedagogiki, można znaleźć specjalistów zajmujących się diagnozą dysleksji u dorosłych.

Warto również wspomnieć, że dostępne są przesiewowe kwestionariusze online, które mogą wskazać na prawdopodobieństwo występowania dysleksji. Mogą być one dobrym punktem wyjścia do dalszych działań, ale nie zastępują pełnej, profesjonalnej diagnozy przeprowadzonej przez zespół specjalistów. Tylko taka kompleksowa ocena może dać pewną odpowiedź i podstawę do dalszego działania.

Dokument z opinią psychologiczno-pedagogiczną

Mam diagnozę i co dalej? Wszystko o "opinii" i realnych korzyściach, jakie daje

Otrzymanie diagnozy dysleksji to często moment ulgi, ale i początek nowego etapu. "Opinia o specyficznych trudnościach w uczeniu się" to nie tylko kartka papieru to klucz do zrozumienia i skutecznego wsparcia. Przyjrzyjmy się, co dokładnie oznacza ten dokument i jakie realne korzyści płyną z jego posiadania.

Czym jest "opinia o specyficznych trudnościach w uczeniu się" i jak długo jest ważna?

„Opinia o specyficznych trudnościach w uczeniu się” to oficjalny dokument wydawany przez publiczną lub uprawnioną prywatną poradnię psychologiczno-pedagogiczną. Potwierdza on diagnozę dysleksji, dysortografii (trudności w pisowni) lub dysgrafii (trudności w opanowaniu kaligrafii). Co niezwykle ważne, opinia ta jest ważna bezterminowo. Oznacza to, że raz wydana, towarzyszy uczniowi na wszystkich dalszych etapach edukacyjnych w szkole podstawowej, średniej, a nawet na studiach. Nie ma potrzeby jej odnawiania ani ponownego diagnozowania. Dokument zawiera szczegółowy opis trudności dziecka, wyniki badań oraz, co najważniejsze, konkretne zalecenia do pracy w szkole i w domu. Jest to swoista instrukcja dla nauczycieli i rodziców, jak wspierać ucznia z dysleksją.

Prawa ucznia w praktyce: jakie ułatwienia przysługują na lekcjach i egzaminach?

Posiadanie opinii o dysleksji otwiera drzwi do szeregu ułatwień i dostosowań, które mają na celu wyrównanie szans edukacyjnych ucznia. To niezwykle ważne, aby dziecko z dysleksją mogło w pełni pokazać swoją wiedzę i umiejętności, nie będąc ograniczanym przez specyficzne trudności. Oto najważniejsze z nich:

  • Na lekcjach i podczas sprawdzianów:
    • Dostosowanie formy sprawdzania wiedzy: Nauczyciel może np. zamiast dyktanda zastosować test wyboru, pozwolić na ustną odpowiedź zamiast pisemnej, wydłużyć czas na pisanie.
    • Inne kryteria oceniania: Na niektórych przedmiotach (np. historia, biologia) uczeń może być zwolniony z oceny za ortografię.
    • Dostęp do pomocy dydaktycznych: Możliwość korzystania z komputera, specjalnych nakładek na tekst, czytników.
    • Mniejsze wymagania w zakresie estetyki pisma (dysgrafia).
  • Na egzaminach zewnętrznych (ósmoklasisty, matura):
    • Wydłużony czas pracy: Uczeń ma więcej czasu na wykonanie zadań.
    • Możliwość pisania na komputerze: Zamiast odręcznego pisania, co jest ogromnym ułatwieniem dla osób z dysgrafią.
    • Dostosowanie arkusza egzaminacyjnego: Większa czcionka, inny układ graficzny.
    • Obecność osoby wspierającej: W niektórych przypadkach (np. dysgrafia) egzamin może być pisany w obecności nauczyciela-opiekuna, który zapisuje odpowiedzi ucznia.
    • Brak oceny za błędy ortograficzne: W części zadań nie są odejmowane punkty za błędy ortograficzne.

Te ułatwienia nie są "taryfą ulgową", lecz narzędziami, które pozwalają uczniowi z dysleksją skupić się na treści i udowodnić swoją wiedzę, zamiast na zmaganiach z techniką czytania i pisania.

Przeczytaj również: CRP: Co to jest, jak interpretować i kiedy do lekarza?

Zalecenia do pracy w domu i szkole: jak mądrze wspierać dyslektyka w codziennej nauce?

Opinia o dysleksji to nie tylko lista uprawnień, ale przede wszystkim zbiór zaleceń, które wskazują, jak mądrze wspierać dziecko. W szkole uczeń z dysleksją powinien być objęty pomocą psychologiczno-pedagogiczną, co oznacza uczestnictwo w specjalistycznych zajęciach:

  • Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne: Skupiają się na rozwijaniu funkcji zaburzonych (np. percepcji wzrokowej, słuchowej, motoryki).
  • Zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze: Mają na celu nadrobienie zaległości w nauce.
  • Rewalidacja: W przypadku głębszych trudności, indywidualne zajęcia ze specjalistą.

Jako rodzic, Twoja rola w domu jest nieoceniona. Oto kilka praktycznych wskazówek:

  • Cierpliwość i akceptacja: Pamiętaj, że trudności dziecka nie są jego winą. Buduj jego poczucie własnej wartości.
  • Współpraca ze szkołą: Regularnie kontaktuj się z nauczycielami i specjalistami, aby monitorować postępy i dostosowywać metody pracy.
  • Metody nauki: Stosuj metody multisensoryczne (angażujące wiele zmysłów), np. nauka przez ruch, rysowanie, słuchanie.
  • Organizacja miejsca pracy: Zapewnij dziecku spokojne miejsce do nauki, bez rozpraszaczy.
  • Krótkie sesje nauki: Lepiej uczyć się krócej, ale częściej, z przerwami.
  • Wykorzystywanie mocnych stron: Skupiaj się na tym, co dziecko robi dobrze, rozwijaj jego talenty.

Pamiętaj, że współpraca między rodzicami, szkołą i specjalistami jest kluczem do sukcesu. Diagnoza to początek drogi, która z odpowiednim wsparciem może prowadzić do pełnego rozwoju potencjału każdego dziecka z dysleksją.

Źródło:

[1]

https://lemowisko.pl/ile-dokladnie-trwa-badanie-na-dysleksje-sprawdz-czego-sie-spodziewac

[2]

https://parenting.pl/diagnozowanie-dysleksji/6958821771885056a

[3]

https://fiklon.pl/diagnoza-dysleksji-jak-przebiega/

[4]

https://eduranga.pl/blog/opinia-o-dysleksji-jak-ja-zdobyc-i-co-trzeba-o-niej-wiedziec/

[5]

https://poradniakluczyk.pl/2024/11/03/jak-wykonac-diagnoze-dysleksji-rozwojowej/

FAQ - Najczęstsze pytania

Diagnozę wykonasz w publicznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej (PPP) – jest bezpłatna. Możesz też skorzystać z prywatnych gabinetów, gdzie badanie jest płatne, ale często szybciej dostępne. Upewnij się, że placówka ma uprawnienia do wydawania opinii.

Diagnoza dysleksji to proces interdyscyplinarny, prowadzony przez zespół specjalistów. Zazwyczaj biorą w nim udział psycholog, pedagog, a często także logopeda. Wspólnie oceniają różne aspekty rozwoju i funkcjonowania dziecka.

Pełną diagnozę dysleksji rozwojowej stawia się zazwyczaj po ukończeniu III klasy szkoły podstawowej. U młodszych dzieci mówi się o "ryzyku dysleksji" i wdraża się wczesne działania wspierające, aby zapobiec pogłębianiu się trudności.

Proces diagnostyczny u dorosłych jest podobny (wywiad, testy psychologiczne i pedagogiczne), ale kontekst się różni. Większy nacisk kładzie się na historię edukacyjną i zawodową. Ma na celu zrozumienie siebie i ewentualne dostosowania w pracy/na studiach.

Oceń artykuł

Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0
rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline

Tagi

jak wygląda badanie na dysleksję
/
jak wygląda badanie na dysleksję u dziecka
/
gdzie zrobić badanie na dysleksję
/
testy na dysleksję jak wyglądają
Autor Szymon Dudek
Szymon Dudek
Jestem Szymon Dudek, doświadczony analityk i redaktor specjalizujący się w tematyce zdrowia. Od ponad pięciu lat zajmuję się badaniem i analizowaniem trendów w obszarze zdrowia, co pozwoliło mi zdobyć głęboką wiedzę na temat innowacji medycznych oraz zdrowego stylu życia. Moje podejście opiera się na uproszczeniu skomplikowanych danych oraz obiektywnej analizie, co sprawia, że informacje, które prezentuję, są przystępne i zrozumiałe dla każdego. Zobowiązuję się do dostarczania rzetelnych, aktualnych i obiektywnych treści, które pomagają moim czytelnikom podejmować świadome decyzje dotyczące zdrowia. Wierzę, że edukacja i dostęp do sprawdzonych informacji są kluczowe dla poprawy jakości życia, dlatego staram się, aby każdy artykuł był nie tylko informacyjny, ale również inspirujący.

Napisz komentarz